Depressiya belgilari: o'zingizda yoki yaqiningizda qanday aniqlash mumkin?
Depressiya sadlik emas β bu tibbiy holat. Asosiy belgilar, sabablari va O'zbekistonda qanday yordam olish mumkinligi haqida batafsil ma'lumot.
Depressiya nima?
Depressiya β oddiy kayfiyat tushkunligi emas. Bu miya kimyosidagi o'zgarishlar bilan bog'liq tibbiy holat bo'lib, kamida 2 hafta davom etadi va kundalik hayotga sezilarli ta'sir ko'rsatadi.
Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti ma'lumotlariga ko'ra, dunyoda 280 million kishi depressiyadan aziyat chekadi. O'zbekistonda bu ko'rsatkich yashirincha yuqori, ammo ko'pchilik yordam so'ramasdan yashaydi.
Asosiy belgilar
Hissiy belgilar
- Deyarli har kuni kechadigan tushkunlik, bo'shliq yoki umidsizlik hissi
- Ilgari yoqimli bo'lgan narsalarga qiziqishni yo'qotish
- Aybdorlik yoki qadrsizsizlik hissi
- O'limga oid fikrlar yoki o'z-o'ziga zarar yetkazish
Jismoniy belgilar
- Uyqu buzilishi (uyqusizlik yoki haddan ortiq uxlash)
- Ishtahaning o'zgarishi (ozish yoki semirish)
- Charchoq va energiyasizlik
- Bosh og'rig'i, mushak og'riqlari
Kognitiv belgilar
- Diqqat va konsentratsiya qiyin
- Qaror qabul qilishda muammo
- Xotira yomonlashishi
- Sekin fikrlash
Erkaklar va ayollarda farq
Ayollarda depressiya 2 marta ko'proq uchraydi. Erkaklar esa ko'pincha g'azab, ta'sirlanish yoki alkogol orqali ko'rsatadilar β bu "maskali depressiya" deyiladi.
Qachon yordam so'rash kerak?
Quyidagi holatlarda zudlik bilan mutaxassisga murojaat qiling:
- Belgilar 2 haftadan ko'proq davom etsa
- Ishga, maktabga borish qiyinlashsa
- O'z-o'ziga zarar yetkazish fikrlari kelsa
- Alkogol yoki moddalar ishlatish ortsa
O'zbekistonda depressiyani davolash
Depressiya davolanadi. Ko'pchilik hollarda psixoterapiya (ayniqsa Kognitiv Xulq-atvor Terapiyasi β KXT) va zarur bo'lsa dori-darmonlar birgalikda samarali natija beradi.
Ozod platformasida litsenziyalangan psixologlar bilan onlayn maslahat olish mumkin. Birinchi baholash bepul.